Është një nga sfidat më të mëdha logjistike në historinë moderne: Si do të transportohen nëpër botë miliona doza vaksinash Covid-19 që duhet të mbahen në temperatura tepër të ftohta?
Si miliarda doza të vaksinës kundër COVID-19 do të dorëzohen shpejt dhe në mënyrë të sigurtë, kur më në fund tashmë janë gati?Profesionistët në zinxhirin e transportit/ mirëmbajtjes/ ruajtjes/ shpërndarjes (logjistikës) po përgatiten të zgjidhin një ekuacion me shumë të panjohura.
Midis 12 dhe 15 miliardë doza do të prodhohen në të gjithë botën, sipas Federatës Ndërkombëtare të Industrive Farmaceutike.
“Modelet e sotme parashikojnë që nuk do të ketë vaksina të mjaftueshme për të mbuluar popullsinë e botës para vitit 2023 ose 2024”, tha Universiteti Duke, i cili monitoron tregun në zhvillim për rreth 200 vaksina kandidate.
A do të dorëzohen të gjitha vaksinat në të njëjtën mënyrë?
Laboratorët po përgatisin dy lloje të vaksinave: disa, të tilla si vaksina Pfizer/ BioNTech , do të kërkojnë temperatura shumë të ulëta të mirëmbajtjes, deri në -80 gradë Celsius, ndërsa të tjerët do të mirëmbahen në temperatura më konvencionale midis -2 dhe -8 gradë Celsius.
Lloji i parë i vaksinës, i cili i referohet kushteve veçanërisht të vështira të transportit, “do të ndikojë në rreth 30% të dozave që do të shpërndahen në të gjithë botën” , vlerëson Mathieu Friedberg , Drejtori i Përgjithshëm i Ceva (grupi CMA-CGM).
Për 70% të llojit të dytë të vaksinës, “kushtet e veçanta të transportit / magazinimit ende kërkohen. Këto janë ilaçe dhe janë gjithmonë të ndjeshme, por ka më pak vështirësi teknike sesa -80 gradë”.
A do të përdoret avioni në shpërndarjen e tyre?
Për drejtorin e ndërmarrjes, gjysma e vaksinave do të transportohen në rrugë tokësore nga vendi i prodhimit në vendin e magazinimit dhe më pas në qendrat e vaksinimit.
Gjysma tjetër do të kërkojë një proces transporti/ ruajtje/ shpërndarjeje që kombinon transportin ajror dhe tokësor.Gjithçka do të varet nga distancat dhe urgjenca e transportit.
Si do të organizohet transporti ajror?
“Do të ketë nevojë për të ndërtuar një lloj fluturimi”, tha Glyn Hughes, shefi i ngarkesave në Shoqatën Ndërkombëtare të Transportit Ajror (IATA). Transportimi i një doze të vetme për çdo banor të planetit do të kërkojë 8,000 aeroplanë të mëdhenj transporti.
Për të dhënë një ide të vëllimeve, 99 pasagjerë me distancë të gjatë mund të mbajnë 400,000 doza, ndërsa ngarkesa Boeing 777 mund të mbartë më shumë se një milion doza.
“Fluturimet e ngarkesave me kapacitet mbajtës të bagazhit duhet të rriten”, tha drejtori i Iata Alexandre de Zuniac. “Kufijtë duhet të jenë të hapur për të lejuar shpërndarjen.”
Kapaciteti aktual i ngarkesave është i pamjaftueshëm për të përmbushur kërkesën. Rënia e aviacionit ka furnizim të kufizuar, pasi 60% e mallrave transportohen në zonat e bagazhit të fluturimeve tregtare.
Si janë të organizuara kompanitë e transportit?
Në të gjitha nivelet, task forcat, grupet e punës në nivelin e shteteve, sektorëve të veprimtarisë dhe ndërmarrjeve janë ngritur për të shqyrtuar situatën e tregut në fushën e paketimit, mjeteve të disponueshme të transportit, tokës, ajrit, detit.
Veçori e situatës aktuale është se vetë laboratorët do të merren me certifikimin e mjeteve të transportit.
“Radha është që një institucion ose autoritet shëndetësor i një vendi bashkëpunon me një laborator, laboratori certifikon zinxhirin e tij të transportit / magazinimit dhe është detyra e tij dhe e nënkontraktorëve të këtij zinxhiri transporti / magazinimi për të përmbushur kriteret”, thotë menaxher i përgjithshëm i Ceva.
A do të jenë të gjithë gati?
Deri më sot, ka shumë faktorë të panjohur: sasitë që duhen transportuar, temperaturat, oraret, skemat e shpërndarjes, etj. Sidoqoftë, profesionistët në këtë fushë thonë se do të jenë gati.
Shumicën e kohës, zinxhirët e transportit të industrisë farmaceutike kalojnë pa u vërejtur, thotë Mathieu Friedberg, duke vërejtur se transporti -80 gradë Celsius tashmë ekziston për transportin e organeve. “Ajo që ndryshon është vëllimi dhe kohët relativisht të shkurtra.”
Edhe Kompania “Thermo King” që merret me transport, po punon me qeveri dhe firma logjistike në mbarë botën për të siguruar ruajtjen e vaksinave.Për ta realizuar këtë, ata kanë përpunuar kontejnerët që përdorin zakonisht për të transportuar ton të freskët në Japoni.
Peshku ton duhet të ruhet në -60 gradë Celsius ndërsa vaksina e koronavirusit e zhvilluar nga Pfizer dhe BioNTech duhet të ruhet në -70 gradë Celsius, ndërsa është në tranzit.
Kështu që Thermo King, bëri disa ndryshime, duke shtuar izolim shtesë dhe duke rregulluar sistemin e ftohjes, në mënyrë që të bëhej edhe më i ftohtë.
Tani, çdo kontejner i gjatë 20 metra mund të mbartë 300,000 doza të vaksinës Pfizer, e para që miratohet për t’u përdorur nga vendet perëndimore.
Sipas Departamentit të Transportit të SHBA, kompania “Thermo King” u rrit “në mënyrë eksponenciale” gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur teknologjia e saj u përdor për të ndihmuar në ruajtjen e gjakut, ilaçeve dhe ushqimit.